Recent Posts

ASIM NIKŠIĆ: PARICE

ASIM NIKŠIĆ: PARICE

Pred nama je panorama starog Šeher Novog Pazara, iz vremena izmedju 1925 i 1930 godine. Nepoznati fotograf nas je darovao kapitalnim snimkom iz tog vremena, snimljenim sa minareta Arap džamije.

Još od davnih vremena Pazar je bio podeljen na mahale i sokake, kao što su Parice, Ćukovac, Jošanica, Nadgrad, Jermiše, Baruthana, Potok, Varoš mahala, Hoćanski sokak, Maslji sokak, Muhadžerska mahala, Čerkez mahala, Kaljavi sokak, Halimacki sokak, Aguševski sokak, Kanara , Jalija, Jaklja , Svojbor, Pašino guvno, Bukreš, Lug, Hendek, Pojila i druge.

Sve mahale i sokaci su bili izgradjeni, po starenskom planu i šablonu, sa uskim ulicama, koje su za podlogu imale tursku kaldrmu.Većina sokaka je imala sredinom bistre brazde, koje su tekle iz gradskih jazova.

Odmah do sokaka su bile poredjane kuće sa prostranim avlijama i štalama. Avlije su bile dosta velike i prostrane i delile su se u dva dela: na Ahar avliju i Dišer avliju. Iza kuća su se do susednih sokaka ili reka Raške i Jošanice, prostirale velike bašte, sa voćnjacima i vrtovima. Upravo je Novi pazar bio čuven po tim zelenim površinama.

Jedna od najlepših ako ne i najlepša bila je mahala Parice. Ta mahala pored toga što je imala najlepše sokake, kuće i bašte, imala je izvanredan položaj u odnosu na druge.

Kroz Parice je prolazio Carigradski drum svom dužinom i na njega su se naslanjali sokaci: Šuševski, Hoćanski, Kalajdziski, Gicički i dr.

Sa južne strane na mahalu se skoro svom dužinom naslanjala reka Raška, u to doba izvanredno bistra i pitka, te prepuna riba. Uzduž reke su bile poredjane topole, vrbe i drugo rastinje.
Carigradski drum se izmedju dva rata kao ulica zvala Kralja Tomislava (Muftijin sokak). Sada se ta ulica zove Rifata Burdžovica.

U mahali Parice je od uvek živelo vrlo ugledno stanovništvo, kako po bogatstvu tako i po zvanju i obrazovanju. Tu su živele porodice: Tabakovići, Rizvanbegovici, Karabegovići, Eminbegovići, Ljajići, Slezovići, Poplate, Šuševići, Harčinovići, Šehovići, Kačapori, Imamovići, Budjevci, Čarovci, Melajci, Ģicići, Torbići, Trtovci, Biševci , Dražani, Nuhovići, Hamzagići, Kamešničani, Hoćani, Rupići, Mihovići, Hodžovići, Čolakovići, Rožajci, Hadžibulići, Kapidžići, Minelfići, Ñokići, Plojovići, Bušati, Prtinci, Kavrajici, Vujovići, Pulici i dr.

Porodice Ljajića, Poplata, Biševaca, Šećeragića, Dražana, Rupića i dr su kasnije odselile za Tursku.
Odmah na početku mahale jedna kuća je odvajala sa ljepotom a bila je izgradjena u modernom stilu. Kuću je napravio Mirko Todorović iz Raške.

Ako čovek pokuša da rekonstruiše ovu futografiju videće da je sa početka ispred reke Ŕaške, zgrada bivšeg Crvenog krsta. Do nje su takodje poredjane zgrade sa dućanima izmedju stare Velike cuprije i Arap džamije koje su posle rata porušene. Sa druge strane reke vidi se nekadašnji Ćilerdica han, koji je bio odmah iza Isabegove džamije i šerijatskog suda.Tu je ispred starog hotela Vrbak bio plato Taphana. Pomenuta zgrada Mirka Todorovića je posle rata služila za Ģradski odbor i neke opštinske službe.

U mahali Parice su bili dve džamije: Melajska i Hajridin. Kroz mahalu je tekao prički jaz na kome je bila vodenica Gicića. U kući Harćinovića je bila osnovna škola. U pozadini futografije vide se naselje Bukreš a iza Paričko brdo.

Sada su u većem delu prostora sa ove fotografije, izgradjene nove zgrade: Robna kuća, soliter., lučna zgrada, razne banke, zgrada Mupa, osnovna škola i dr. Tako je područje podosta promenolo lik.

Još štošta bi se moglo reči o mahali Parice, oduvek elitnom delu naše kasabe.

Čuvamo uspomenu na stari Pazar i njegovu istoriju.

Prilog pripremli http://ibalkan.net/ i Senad Senko Župljanin

http://ibalkan.net/

Šta vi kažete na ovo?

iBalkan.net